Ekonomi
Kumanda Ekonomisi / Merkezi Planlı Ekonomi (Command Economy)
İngilizce: command economy
Türkçe Tanım
Üretim, fiyat ve kaynak dağıtımı kararlarının piyasa mekanizması yerine merkezî bir otorite tarafından planlanıp buyrulduğu ekonomik düzeni ifade eder; arz-talep sinyalinin yerini idari tahsis alır. Bu yapıda fiyatların kıtlığı yansıtmaması, sistematik yanlış tahsise ve gizli kıtlıklara yol açar; sinyal eksikliği, yatırımın nereye yöneleceğini piyasadan değil plandan öğrenir. Proje finansmanı açısından bu rejimlerde ya da onlardan çıkış yapan piyasalarda tarife, kambiyo ve mülkiyet rejiminin öngörülemezliği, kredi verenlerin talep ettiği risk priminin ve kamu garantisi arayışının başlıca kaynağıdır.
English Definition
An economic order in which decisions on production, prices, and resource allocation are planned and dictated by a central authority rather than a market, with administrative allocation replacing the signal of supply and demand. Because prices do not reflect scarcity, systematic misallocation and hidden shortages follow, and investment learns where to flow from the plan rather than the market. For project finance, in such regimes or markets transitioning out of them, the unpredictability of tariff, foreign-exchange, and property regimes is the principal source of the risk premium lenders demand and of their search for sovereign guarantees.