Finans
Açıklayıcı Etki (Declaratory Effect)
İngilizce: declaratory effect
Türkçe Tanım
Bir hukuki işlemin ya da mahkeme kararının, yeni bir hak yaratmak yerine önceden var olan bir hukuki durumu tespit edip teyit etmesidir; kurucu (constitutive) etkinin karşıtıdır. Bu ayrım, bir hakkın ne zaman doğduğunu belirlediğinden, özellikle teminatın tesisi ve önceliğin tayininde önem kazanır; açıklayıcı bir tescil hak doğurmaz, yalnızca mevcut hakkı üçüncü kişilere karşı ilan eder. Proje finansmanında, teminatın hangi anda hüküm ifade ettiği — sözleşmenin imzasıyla mı yoksa sicile tescille mi — açıklayıcı ve kurucu etki ayrımına dayanır ve temerrüt anında alacaklının öncelik sırasını doğrudan etkiler.
English Definition
The quality by which a legal act or court judgment confirms and records a pre-existing legal position rather than creating a new right — the counterpart of constitutive effect. The distinction matters especially in perfecting security and determining priority, since it governs when a right arises; a declaratory registration creates no right but merely announces an existing one against third parties. In project financing, the moment security takes effect — on signature of the agreement or on registration — turns on the declaratory-versus-constitutive distinction and directly affects a creditor's priority ranking on default.